Bezpiecze\u0144stwo w przemy\u015ble morskim<\/h2>\n\n\n\n
Bezpiecze\u0144stwo od dawna stanowi jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych kwestii w bran\u017cy morskiej. Zgodnie z raportem Allianz Safety and Shipping Review 2023<\/a>, szacuje si\u0119, \u017ce oko\u0142o 30 lat temu sektor morski odnotowywa\u0142 rocznie przesz\u0142o 200 przypadk\u00f3w utracenia statk\u00f3w. Jednak w ci\u0105gu ostatnich kilku dekad liczba ta systematycznie spada\u0142a z uwagi na r\u00f3\u017cne czynniki. W\u015br\u00f3d nich mo\u017cna wymieni\u0107 wdra\u017canie bardziej rygorystycznych przepis\u00f3w, post\u0119py w projektowaniu statk\u00f3w oraz implementacj\u0119 ulepszonych technologii. W 2022 r. bran\u017ca odnotowa\u0142a znaczn\u0105 popraw\u0119 sytuacji w zakresie bezpiecze\u0144stwa \u2013 na ca\u0142ym \u015bwiecie utracono tego roku tylko 38 statk\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n Rysunek 1: Spadek liczby utraconych statk\u00f3w w ci\u0105gu ostatniej dekady. \u0179r\u00f3d\u0142o: Allianz<\/a><\/p>\n\n\n\n Statystyki dotycz\u0105ce ofiar i wypadk\u00f3w na morzu z roku na rok okazuj\u0105 si\u0119 jednak bardziej stabilne \u2013 w ubieg\u0142ym roku dosz\u0142o do \u0142\u0105cznie 3 032 takich incydent\u00f3w, co jest alarmuj\u0105co wysok\u0105 liczb\u0105 jak na rok 2023. G\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 tych wypadk\u00f3w okaza\u0142y si\u0119 awarie maszyn, kt\u00f3re stanowi\u0142y prawie po\u0142ow\u0119 wszystkich zdarze\u0144 na morzu. Ponadto w ci\u0105gu ostatnich pi\u0119ciu lat odnotowano 64 przypadki ca\u0142kowitej utraty statk\u00f3w z powodu po\u017car\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Podczas gdy przemys\u0142 morski realizuje cele zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju, maj\u0105c na uwadze wyznaczony przez Mi\u0119dzynarodow\u0105 Organizacj\u0119 Morsk\u0105 cel osi\u0105gni\u0119cia zerowych emisji netto do 2050 r.<\/a>, zwi\u0119kszenie bezpiecze\u0144stwa pozostaje kwesti\u0105 nadrz\u0119dn\u0105. Firmy zajmuj\u0105ce si\u0119 \u017ceglug\u0105 morsk\u0105 s\u0105 wyposa\u017cone w zaawansowane technologie stworzone z my\u015bl\u0105 o ograniczeniu liczby incydent\u00f3w na morzu w przysz\u0142o\u015bci. Poni\u017cej przedstawiamy niekt\u00f3re z najnowocze\u015bniejszych technologii wykorzystywanych do zwi\u0119kszania bezpiecze\u0144stwa na morzu w 2023 roku.<\/p>\n\n\n\n Rygorystyczne \u015brodki bezpiecze\u0144stwa s\u0105 niezb\u0119dne do zapewnienia ochrony \u015brodowiska morskiego, zapewnienia dobrych warunk\u00f3w pracy marynarzy i ochrony cennych aktyw\u00f3w. Znacz\u0105cy post\u0119p, jaki dokona\u0142 si\u0119 w ostatnich latach w dziedzinie elektronicznych urz\u0105dze\u0144 bezpiecze\u0144stwa, ca\u0142kowicie zmieni\u0142 spos\u00f3b, w jaki za\u0142ogi nawiguj\u0105 i reaguj\u0105 na sytuacje awaryjne. Niekt\u00f3re z tych rozwi\u0105za\u0144 to:<\/p>\n\n\n\n Radiop\u0142awy EPIRB oferuj\u0105 szybki i dok\u0142adny spos\u00f3b powiadamiania personelu ratunkowego o sytuacjach awaryjnych, znacznie zwi\u0119kszaj\u0105c szanse powodzenia misji ratunkowych. Nowoczesne radiop\u0142awy EPIRB wykorzystuj\u0105 zaawansowan\u0105 technologi\u0119, w tym GPS, do przekazywania dok\u0142adnych wsp\u00f3\u0142rz\u0119dnych podczas wysy\u0142ania sygna\u0142\u00f3w alarmowych. Ponadto niekt\u00f3re radiop\u0142awy EPIRB s\u0105 wyposa\u017cone w technologi\u0119 automatycznego systemu identyfikacji (AIS), kt\u00f3ra umo\u017cliwia pobliskim statkom odbieranie sygna\u0142\u00f3w o niebezpiecze\u0144stwie i udzia\u0142 w akcjach ratunkowych. <\/p>\n\n\n\n Systemy AIS, wspomniane powy\u017cej, u\u0142atwiaj\u0105 wymian\u0119 kluczowych informacji mi\u0119dzy statkami. Systemy te stale przekazuj\u0105 dane dotycz\u0105ce jednostki p\u0142ywaj\u0105cej, jej pozycji, kursu i pr\u0119dko\u015bci. Dzi\u0119ki transmisji danych w czasie rzeczywistym znacznie zwi\u0119ksza si\u0119 \u015bwiadomo\u015b\u0107 sytuacyjna zar\u00f3wno operator\u00f3w statk\u00f3w, jak i s\u0105siednich jednostek, co przek\u0142ada si\u0119 na mniejsze ryzyko wypadk\u00f3w i wi\u0119ksze bezpiecze\u0144stwo nawigacji.<\/p>\n\n\n\n Jednym z najpowa\u017cniejszych wypadk\u00f3w na morzu jest sytuacja, w kt\u00f3rej cz\u0142onek za\u0142ogi lub pasa\u017cer wpadnie do wody. W takim wypadku stosowane s\u0105 systemy MOB (ang. Man Overboard, czyli cz\u0142owiek za burt\u0105). Zazwyczaj s\u0105 to urz\u0105dzenia ubieralne wyposa\u017cone w czujniki<\/a> zdolne do wykrycia obecno\u015bci osoby za burt\u0105. Po stwierdzeniu zagro\u017cenia uruchamiaj\u0105 one alarmy na statku i przesy\u0142aj\u0105 sygna\u0142y alarmowe wraz ze wsp\u00f3\u0142rz\u0119dnymi GPS, pomagaj\u0105c w szybkim zlokalizowaniu i uratowaniu osoby znajduj\u0105cej si\u0119 w niebezpiecze\u0144stwie.\u00a0<\/p>\n\n\n\n Najbardziej kosztown\u0105 przyczyn\u0105 roszcze\u0144 z tytu\u0142u ubezpiecze\u0144 statk\u00f3w jest po\u017car \u2013 w 2022 r. odnotowano ponad 200 po\u017car\u00f3w na morzu<\/a>, co jest najwy\u017cszym wynikiem od dekady. Elektroniczne systemy wykrywania po\u017car\u00f3w nieustannie skanuj\u0105 poszczeg\u00f3lne cz\u0119\u015bci statku pod k\u0105tem sygna\u0142\u00f3w wskazuj\u0105cych na po\u017car, takich jak dym czy wzrost temperatury. W\u0142\u0105czenie urz\u0105dze\u0144 wykrywaj\u0105cych po\u017car do centralnego systemu monitorowania statku jest powszechn\u0105 praktyk\u0105. Ta p\u0142ynna integracja umo\u017cliwia szybkie reagowanie na incydenty po\u017carowe, poniewa\u017c alarmy s\u0105 uruchamiane po wykryciu po\u017caru, natychmiast ostrzegaj\u0105c cz\u0142onk\u00f3w za\u0142ogi i u\u0142atwiaj\u0105c szybkie rozmieszczenie sprz\u0119tu ga\u015bniczego. <\/p>\n\n\n\n Bezpiecze\u0144stwo morskie w du\u017cej mierze zale\u017cy od system\u00f3w unikania kolizji, kt\u00f3re wykorzystuj\u0105 spektrum zaawansowanych technologii, w tym radary, systemy lidar<\/a>, sonary i kamery. Systemy te stale monitoruj\u0105 otoczenie statku, przekazuj\u0105c za\u0142odze dane w czasie rzeczywistym, co pozwala na podejmowanie krytycznych decyzji w celu unikni\u0119cia kolizji. Wykorzystuj\u0105c algorytmy sztucznej inteligencji i uczenia maszynowego, systemy te zapewniaj\u0105 zwi\u0119kszon\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 sytuacyjn\u0105, zautomatyzowane systemy ostrzegania i wsparcie nawigacyjne, szczeg\u00f3lnie w z\u0142o\u017conych i trudnych warunkach.\u00a0<\/p>\n\n\n\n Aby usprawni\u0107 proces symulacji pracy statku, udoskonali\u0107 \u015brodki bezpiecze\u0144stwa i zwi\u0119kszy\u0107 wydajno\u015b\u0107 operacyjn\u0105, przemys\u0142 morski wprowadzi\u0142 koncepcj\u0119 cyfrowych bli\u017aniak\u00f3w. Cyfrowe bli\u017aniaki stanowi\u0105 skomputeryzowane repliki fizycznych zasob\u00f3w, dzi\u0119ki czemu umo\u017cliwiaj\u0105 wprowadzenie ulepsze\u0144 projektowych i popraw\u0119 bezpiecze\u0144stwa bez konieczno\u015bci wprowadzania fizycznych zmian. Powstaj\u0105 one poprzez po\u0142\u0105czenie czujnik\u00f3w, funkcji gromadzenia danych i zaawansowanych narz\u0119dzi do modelowania. Ich dzia\u0142anie mo\u017ce by\u0107 przydatne w nast\u0119puj\u0105cych obszarach:<\/p>\n\n\n\n Cyfrowe bli\u017aniaki to efektywna technologia znajduj\u0105ca szereg zastosowa\u0144 w przemy\u015ble morskim, zw\u0142aszcza w zakresie bezpiecze\u0144stwa. Pozwala ona na popraw\u0119 bezpiecze\u0144stwa w zakresie projektowania, szkolenia i konserwacji, jednocze\u015bnie dostarczaj\u0105c informacji, kt\u00f3re mog\u0105 przyspieszy\u0107 reakcj\u0119 za\u0142ogi w sytuacjach awaryjnych. Z cyfrowych bli\u017aniak\u00f3w korzysta nie tylko bran\u017ca morska. <\/a><\/p>\n\n\n\n Cho\u0107 innowacyjne technologie zwi\u0119kszaj\u0105 obecnie bezpiecze\u0144stwo na morzu, nie brakuje zagro\u017ce\u0144, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych na czo\u0142o wysuwa si\u0119 kwestia zagro\u017cenia cybernetycznego. <\/p>\n\n\n\n W coraz bardziej po\u0142\u0105czonym \u015bwiecie cyberbezpiecze\u0144stwo sta\u0142o si\u0119 kwesti\u0105 nadrz\u0119dn\u0105, co potwierdza jego status jako najwa\u017cniejszego globalnego ryzyka biznesowego w 2023 r., jak pokazano na rysunku 2. Kwestia ta jest szczeg\u00f3lnie odczuwalna w sektorze morskim, tym bardziej \u017ce technologie AI i IoT zyskuj\u0105 szerokie zastosowanie w operacjach \u017ceglugowych. Hakerzy maj\u0105 teraz mo\u017cliwo\u015b\u0107 zak\u0142\u00f3cania bezpiecze\u0144stwa statk\u00f3w, za\u0142ogi i \u0142adunku poprzez infiltracj\u0119 krytycznych system\u00f3w okr\u0119towych. G\u0142o\u015bnym tego przyk\u0142adem jest sytuacja z 2017 r., kiedy to du\u0144ski gigant logistyczno-spedycyjny Maersk<\/a> pad\u0142 ofiar\u0105 cyberataku, w wyniku kt\u00f3rego straty wynios\u0142y oko\u0142o 300 milion\u00f3w dolar\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Reakcj\u0105 na pojawiaj\u0105ce si\u0119 zagro\u017cenia s\u0105 liczne przepisy egzekwowane przez podmioty takie jak IMO, UE oraz r\u00f3\u017cne organizacje krajowe i regionalne, kt\u00f3re nak\u0142adaj\u0105 na armator\u00f3w obowi\u0105zek wdro\u017cenia zaawansowanych system\u00f3w cyberbezpiecze\u0144stwa. S\u0105 to \u015brodki maj\u0105ce na celu ochron\u0119 przed kradzie\u017c\u0105 poufnych danych, ingerencj\u0105 w systemy nawigacyjne lub naruszeniem komunikacji zewn\u0119trznej statku, co stanowi powa\u017cne zagro\u017cenie zar\u00f3wno dla cz\u0142onk\u00f3w za\u0142ogi, jak i dla samych firm.<\/p>\n\n\n\n Rysunek 2: G\u0142\u00f3wne zagro\u017cenia dla dzia\u0142alno\u015bci firm na ca\u0142ym \u015bwiecie w 2023 r. \u0179r\u00f3d\u0142o: Allianz<\/a><\/p>\n\n\n\n Bran\u017ca morska jest nara\u017cona na wiele zagro\u017ce\u0144 cybernetycznych. Oto niekt\u00f3re z nich:<\/p>\n\n\n\n Luki w systemach nawigacyjnych stanowi\u0105 powa\u017cne zagro\u017cenie z punktu widzenia bezpiecze\u0144stwa na morzu. Celem haker\u00f3w mog\u0105 by\u0107 narz\u0119dzia nawigacyjne, takie jak Globalny System Pozycjonowania (GPS) lub Elektroniczne Systemy Wy\u015bwietlania Map i Informacji (ECDIS), co mo\u017ce nie\u015b\u0107 za sob\u0105 powa\u017cne konsekwencje. Je\u015bli cyberatak modyfikuje dane GPS odbierane przez statek, mo\u017ce to prowadzi\u0107 do b\u0142\u0119d\u00f3w nawigacji. Skutkiem tego mo\u017ce by\u0107 zbaczanie statk\u00f3w z zamierzonych tras, zwi\u0119kszaj\u0105ce ryzyko kolizji z innymi statkami, osiadania na mieli\u017anie, a nawet wp\u0142ywania na zastrze\u017cone obszary.<\/p>\n\n\n\n Innym krytycznym zagro\u017ceniem dla cyberbezpiecze\u0144stwa w sektorze morskim jest zak\u0142\u00f3cenie podstawowych sieci komunikacyjnych. Skutki tego zagro\u017cenia s\u0105 szczeg\u00f3lnie powa\u017cne, poniewa\u017c mo\u017ce ono utrudni\u0107 dzia\u0142ania w zakresie reagowania kryzysowego, zagra\u017caj\u0105c tym samym ludzkiemu \u017cyciu. W sytuacjach awaryjnych statki polegaj\u0105 w du\u017cej mierze na instrumentach sygnalizuj\u0105cych niebezpiecze\u0144stwo, takich jak nadajniki radiowe i systemy komunikacji satelitarnej, aby szybko zaalarmowa\u0107 w\u0142adze i pobliskie statki. Cyberatak zak\u0142\u00f3caj\u0105cy dzia\u0142anie tych system\u00f3w mo\u017ce op\u00f3\u017ani\u0107 akcj\u0119 ratunkow\u0105 i zagrozi\u0107 bezpiecze\u0144stwu ca\u0142ej za\u0142ogi.<\/p>\n\n\n\n Sprawna koordynacja z w\u0142adzami morskimi, stra\u017c\u0105 przybrze\u017cn\u0105 i innymi statkami jest niezwykle istotna, szczeg\u00f3lnie w sytuacjach zagro\u017cenia \u017cycia. Cyberataki mog\u0105 stanowi\u0107 utrudnienie w przekazywaniu wa\u017cnych informacji, uzyskiwaniu pomocy lub informowaniu innych o sytuacji na statku.<\/p>\n\n\n\n Hakerzy mog\u0105 uzyska\u0107 nieautoryzowany dost\u0119p do system\u00f3w sterowania i nawigacji statku. Mo\u017ce to dotyczy\u0107 uk\u0142adu nap\u0119dowego i sterowniczego statku, powoduj\u0105c powa\u017cne zagro\u017cenie dla bezpiecze\u0144stwa. Dost\u0119p do system\u00f3w sterowania mo\u017ce skutkowa\u0107 nag\u0142\u0105 zmian\u0105 kursu, niezamierzonym przyspieszeniem lub zwolnieniem, zwi\u0119kszaj\u0105c ryzyko kolizji z innymi statkami. W\u015br\u00f3d pozosta\u0142ych system\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 zosta\u0107 zmanipulowane, a nawet wy\u0142\u0105czone, znajduj\u0105 si\u0119 alarmy i systemy przeciwpo\u017carowe.<\/p>\n\n\n\n Gromadzenie i transfer danych stanowi\u0105 kluczow\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 operacji zwi\u0105zanych z \u017ceglug\u0105, umo\u017cliwiaj\u0105c za\u0142odze podejmowanie skutecznych decyzji i dzia\u0142a\u0144. Po uzyskaniu nieautoryzowanego dost\u0119pu do tych danych hakerzy mog\u0105 nimi manipulowa\u0107 i wprowadza\u0107 za\u0142og\u0119 w b\u0142\u0105d, zmuszaj\u0105c j\u0105 do podejmowania niebezpiecznych decyzji, co mo\u017ce narazi\u0107 na niebezpiecze\u0144stwo zar\u00f3wno cz\u0142onk\u00f3w za\u0142ogi, jak i sam statek oraz przewo\u017cony \u0142adunek. W\u015br\u00f3d przyk\u0142ad\u00f3w takich sytuacji mo\u017cna wymieni\u0107:<\/p>\n\n\n\n Jak wida\u0107, cyberataki mog\u0105 by\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142em powa\u017cnych zagro\u017ce\u0144 dla bezpiecze\u0144stwa \u2013 a wymienione powy\u017cej sytuacje to tylko kilka przyk\u0142ad\u00f3w. Chc\u0105c zapewni\u0107 bezpiecze\u0144stwo statk\u00f3w i \u0142adunk\u00f3w, armatorzy musz\u0105 integrowa\u0107 zaawansowane technologie i rozwi\u0105zania z zakresu cyberbezpiecze\u0144stwa w swoich jednostkach p\u0142ywaj\u0105cych. <\/p>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/knowhow.distrelec.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/image-8.png\")
Elektroniczne systemy bezpiecze\u0144stwa morskiego<\/h2>\n\n\n\n
Radiop\u0142awy awaryjne (EPIRB)<\/h3>\n\n\n\n
Systemy automatycznej identyfikacji (AIS)<\/h3>\n\n\n\n
Systemy MOB (cz\u0142owiek za burt\u0105)<\/h3>\n\n\n\n
Systemy wykrywania po\u017car\u00f3w<\/h3>\n\n\n\n
Systemy unikania kolizji<\/h3>\n\n\n\n
Cyfrowy bli\u017aniak<\/h2>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/knowhow.distrelec.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/image-12.jpeg\")
\n
\n
\n
\n
Cyberbezpiecze\u0144stwo: Najwi\u0119ksze zagro\u017cenie dla przemys\u0142u morskiego?<\/h2>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/knowhow.distrelec.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/image-11.jpeg\")
![\"\"](\"https:\/\/knowhow.distrelec.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/image-6.png\")
Rodzaje zagro\u017ce\u0144 cybernetycznych w bran\u017cy morskiej<\/h3>\n\n\n\n
Infiltracja system\u00f3w nawigacyjnych<\/h4>\n\n\n\n
Zak\u0142\u00f3cenie komunikacji<\/h4>\n\n\n\n
Zdalne sterowanie systemami<\/h4>\n\n\n\n
Manipulacja danymi<\/h4>\n\n\n\n
\n
![\"\"](\"https:\/\/knowhow.distrelec.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/image-7.png\")
<\/figure>\n\n\n\n