{"id":6500,"date":"2021-09-02T11:44:19","date_gmt":"2021-09-02T11:44:19","guid":{"rendered":"https:\/\/knowhow.distrelec.com\/?p=6500"},"modified":"2021-09-02T11:44:20","modified_gmt":"2021-09-02T11:44:20","slug":"w-jaki-sposob-udowodnic-bezpieczenstwo-funkcjonalne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/knowhow.distrelec.com\/pl\/konserwacja-i-naprawy\/w-jaki-sposob-udowodnic-bezpieczenstwo-funkcjonalne\/","title":{"rendered":"W jaki spos\u00f3b udowodni\u0107 bezpiecze\u0144stwo funkcjonalne?"},"content":{"rendered":"\n
Gdy maszyna lub proces zautomatyzowany wymagaj\u0105 bezpiecze\u0144stwa funkcjonalnego, producent maszyny, robota lub systemu automatycznego musi udowodni\u0107, \u017ce zaprojektowany przez niego system bezpiecze\u0144stwa spe\u0142nia wymagania przepis\u00f3w UE.<\/p>\n\n\n\n
Dyrektywa maszynowa wymaga w szczeg\u00f3lno\u015bci oceny ryzyka, kt\u00f3ra musi zosta\u0107 udost\u0119pniona w\u0142a\u015bcicielowi urz\u0105dzenia na jego \u017c\u0105danie.<\/p>\n\n\n\n
Proces ten sk\u0142ada si\u0119 z wielu etap\u00f3w i wymaga obszernej oceny technicznej i dokumentacji. W niekt\u00f3rych przypadkach w celu potwierdzenia produkcji element\u00f3w zabezpieczaj\u0105cych wymagane jest skorzystanie z us\u0142ug niezale\u017cnej plac\u00f3wki kontrolnej. Proces weryfikacji bezpiecze\u0144stwa funkcjonalnego jest og\u00f3lnie nazywany procedur\u0105 oceny zgodno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Ocena zgodno\u015bci<\/h3>\n\n\n\n
Dowodzi, \u017ce zastosowano si\u0119 do wszystkich stosownych dyrektyw i przepis\u00f3w prawa.<\/li>
Deklaracja zgodno\u015bci zawiera list\u0119 norm i dyrektyw, kt\u00f3re maj\u0105 zastosowanie do produktu. Podpisuj\u0105c deklaracj\u0119 producent potwierdza, \u017ce maszyna jest zgodna z wymienionymi normami.<\/li><\/ul>\n\n\n\n
Ocena ryzyka<\/h3>\n\n\n\n
Wymagana przez Dyrektyw\u0119 maszynow\u0105.<\/li>
Dowodzi, \u017ce wszystkie zagro\u017cenia zosta\u0142y zidentyfikowane i zosta\u0142y wystarczaj\u0105co zmniejszone.<\/li>
Zawiera list\u0119 zagro\u017ce\u0144, pomiar\u00f3w wykonanych lub przewidzianych do wykonania oraz poziomy wydajno\u015bci przed i po wykonaniu zdefiniowanych pomiar\u00f3w.<\/li><\/ul>\n\n\n\n
Procedura oceny zgodno\u015bci<\/h2>\n\n\n\n
System sterowania u\u017cywany do zapewnienia funkcji bezpiecze\u0144stwa musi zapewnia\u0107 odpowiedni poziom bezpiecze\u0144stwa w odniesieniu do zagro\u017cenia, kt\u00f3re jest przez niego chronione. W takim przypadku systemy wymagaj\u0105ce bezpiecze\u0144stwa funkcjonalnego musz\u0105 by\u0107 zaprojektowane zgodnie z om\u00f3wion\u0105 poni\u017cej ocen\u0105 ryzyka.<\/p>\n\n\n\n
Fundamentalne znaczenie dla bezpiecze\u0144stwa funkcjonalnego ma fakt, \u017ce element bezpiecze\u0144stwa lub system element\u00f3w bezpiecze\u0144stwa u\u017cywany w powi\u0105zanym systemie kontroli bezpiecze\u0144stwa musi by\u0107 ca\u0142kowicie wolny od zagro\u017ce\u0144. W przypadku awarii uk\u0142adu sterowania lub jednego z element\u00f3w uk\u0142adu sterowania og\u00f3lna funkcja systemu musi pozosta\u0107 bezpieczna. Zwykle wymaga to wy\u0142\u0105czenia zasilania niebezpiecznego urz\u0105dzenia do momentu usuni\u0119cia awarii.<\/p>\n\n\n\n
Ocena ryzyka<\/h2>\n\n\n\n
Ocena ryzyka jest obowi\u0105zkowa dla wszystkich urz\u0105dze\u0144 obj\u0119tych zakresem Dyrektywy maszynowej. W razie wypadku zwi\u0105zanego z dan\u0105 maszyn\u0105 na dowolnym etapie eksploatacji produktu uwzgl\u0119dniana jest ocena ryzyka. Jest to najcenniejszy dokument potwierdzaj\u0105cy wykonanie wszystkich rozs\u0105dnych pomiar\u00f3w w celu zapobie\u017cenia niebezpiecznym sytuacjom.<\/p>\n\n\n\n
Ocen\u0119 ryzyka mo\u017cna przeprowadzi\u0107 w pliku programu Excel lub u\u017cy\u0107 specjalnego oprogramowania opracowanego w celu u\u0142atwienia wykonania zadania, np. DOCUFY Machine Safety. W przypadku braku pewno\u015bci co do sposobu przeprowadzenia oceny ryzyka mo\u017cna skorzysta\u0107 z pomocy us\u0142ugodawcy. Istniej\u0105 firmy, kt\u00f3re oferuj\u0105 szkolenia lub przeprowadzenie pe\u0142nej oceny ryzyka.<\/p>\n\n\n\n
Ocena ryzyka musi obejmowa\u0107 nast\u0119puj\u0105ce elementy:<\/p>\n\n\n\n
Ka\u017cde potencjalne zagro\u017cenie zwi\u0105zane z u\u017cytkowaniem maszyny musi zosta\u0107 udokumentowane.<\/li>
Dla ka\u017cdego zagro\u017cenia nale\u017cy okre\u015bli\u0107, jakiej osoby dotyczy zagro\u017cenie i na kt\u00f3rym etapie eksploatacji produktu ono wyst\u0119puje.<\/li>
Dla ka\u017cdego zagro\u017cenia nale\u017cy okre\u015bli\u0107 jego prawdopodobie\u0144stwo oraz powag\u0119 szkody.<\/li>
\u0141\u0105cz\u0105c prawdopodobie\u0144stwo i powag\u0119 szkody, nale\u017cy oceni\u0107 poziom ryzyka i wydajno\u015b\u0107 rozwi\u0105zania z zakresu bezpiecze\u0144stwa.<\/li>
Okre\u015blenie poziomu integralno\u015bci bezpiecze\u0144stwa, kt\u00f3ry musi spe\u0142nia\u0107 rozwi\u0105zanie.<\/li>
Zdefiniowanie rozwi\u0105zania maj\u0105cego na celu zmniejszenie ryzyka oraz okre\u015blenie nowego poziomu ryzyka po zastosowaniu tego rozwi\u0105zania.<\/li>
Nale\u017cy uwzgl\u0119dni\u0107 rysunki techniczne system\u00f3w kontroli bezpiecze\u0144stwa, informacje dotycz\u0105ce element\u00f3w systemu sterowania oraz obliczenia tolerancji usterek systemu.<\/li>
Je\u015bli pozosta\u0142e ryzyko jest nadal zbyt wysokie, nale\u017cy zdefiniowa\u0107 dalsze dzia\u0142ania, kt\u00f3re nale\u017cy podj\u0105\u0107 w celu zapewnienia akceptowalnego poziomu ryzyka.<\/li>
Okre\u015blenie norm i dyrektyw, kt\u00f3re zosta\u0142y uwzgl\u0119dnione w odniesieniu do ka\u017cdego ryzyka.<\/li><\/ol>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n
Istniej\u0105 dwa diagramy oceny ryzyka maj\u0105ce zastosowanie do bezpiecze\u0144stwa funkcjonalnego:<\/p>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n
EN 13849-1<\/p>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n
EN 5150<\/p>\n\n\n\n
Metoda wykonywania oceny ryzyka dla maszyny, robota lub procesu automatycznego jest opisana w kilku mi\u0119dzynarodowych normach dotycz\u0105cych bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n
Wyb\u00f3r odpowiedniej normy akceptowanej przez organy w Europie pozwala zapewni\u0107, \u017ce wszystkie elementy ryzyka zostan\u0105 zidentyfikowane i prawid\u0142owo kontrolowane.<\/p>\n\n\n\n
Zastosowanie uznanych norm in\u017cynieryjnych pozwala projektantowi systemu bezpiecze\u0144stwa funkcjonalnego na \u201edomniemanie zgodno\u015bci\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Przyk\u0142adowe normy bezpiecze\u0144stwa przydatne do oceny proces\u00f3w automatycznych, robot\u00f3w i maszyn:<\/p>\n\n\n\n
\u25cf ISO 12100 \u2014 Podstawowe zasady bezpiecze\u0144stwa maszyn<\/li>
ISO 14121 \u2014 Zasady oceny ryzyka<\/li>
IEC 61882 \u2014 Badanie zagro\u017ce\u0144 i mo\u017cliwo\u015bci dzia\u0142ania<\/li><\/ul>\n\n\n\n
Poziom integralno\u015bci bezpiecze\u0144stwa (SIL)<\/h2>\n\n\n\n
SIL to wzgl\u0119dny poziom redukcji ryzyka zapewniany przez funkcj\u0119 bezpiecze\u0144stwa. Norma IEC 61508 okre\u015bla 4 poziomy SIL, przy czym poziom 4 jest najbardziej niezawodny, a poziom 1 \u2014 najmniej niezawodny. Poziom integralno\u015bci bezpiecze\u0144stwa dla ka\u017cdej funkcji bezpiecze\u0144stwa jest zwykle definiowany podczas oceny ryzyka. Zale\u017cy to od metody i produkt\u00f3w wybranych w celu zmniejszenia zagro\u017cenia. Istnieje zharmonizowany system stosowany w celu zapewnienia zgodno\u015bci z wymogami Dyrektywy maszynowej.<\/p>\n\n\n\n
<\/figure>\n\n\n\n
<\/figure>\n\n\n\n
<\/figure>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/knowhowprod.wpengine.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/risks-article-fs2.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/knowhowprod.wpengine.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/risks2-article-fs2.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/knowhowprod.wpengine.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/risks3-article-fs2.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n